Phun xăm môi, lông mày hay các vùng khác trên mặt là thủ tục thẩm mỹ phổ biến. Nhưng nếu bạn đang mang thai, quyết định này cần cân nhắc kỹ hơn nhiều. Mực xăm chứa kim loại nặng, quy trình có thể gây nhiễm trùng, và thuốc sau phun có thể ảnh hưởng thai nhi, đặc biệt trong 12 tuần đầu, khi các cơ quan của bé đang hình thành. Bài này giúp bạn hiểu rõ những rủi ro thực tế và quyết định an toàn nhất cho cả mẹ lẫn bé.
Vì sao phun xăm gây rủi ro khi mang thai?
Phun xăm không chỉ là một quy trình thẩm mỹ đơn thuần, nó liên quan đến tiếp xúc với hóa chất và các thay đổi sinh lý trong thai kỳ. Hiểu được nền tảng của những rủi ro này sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn đúng đắn.
Hóa chất và kim loại nặng trong mực xăm
Mực phun xăm chứa nhiều hóa chất và kim loại nặng như chì, thủy ngân, cadmium, nhôm, đồng và niken. Các kim loại này được dùng để tạo màu sắc cho mực, màu đỏ từ thủy ngân, màu cam từ cadmium, màu vàng từ chì, màu xanh từ nhôm và đồng. Khi phun xăm, những chất này được tiêm vào lớp da sâu dưới bề mặt.
Trong thai kỳ, cơ thể mẹ không chỉ chuyển hóa những chất này cho chính mình, một phần của chúng có thể truyền qua nhau thai tới thai nhi. Bé của bạn vẫn đang phát triển, và việc tiếp xúc với những kim loại nặng trong giai đoạn quan trọng này có thể gây hậu quả lâu dài.
Giai đoạn thai kỳ quan trọng nhất (12 tuần đầu)
Ba tháng đầu của thai kỳ, từ tuần 1 đến tuần 12, là giai đoạn quan trọng nhất. Đây là lúc các cơ quan chính của bé (tim, phổi, não) và hệ thần kinh bắt đầu hình thành. Giai đoạn này được gọi là “giai đoạn nhạy cảm nhất” (sensitive period) bởi vì bất kỳ tác động ngoại lai nào, từ hóa chất tới căng thẳng, đều có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường.
Hầu hết các chuyên gia sản khoa đều khuyến cáo phụ nữ mang thai nên tránh phun xăm trong toàn bộ thai kỳ, nhưng đặc biệt là trong 12 tuần đầu tiên.
Những rủi ro y tế nào khi phun xăm trong thai kỳ?
Các rủi ro không chỉ tới từ mực xăm, quy trình phun xăm và các thuốc sử dụng sau đó cũng mang những mối nguy hiểm riêng biệt.
Nguy hiểm nhiễm trùng huyết khi không vô trùng
Phun xăm tạo ra các vết thương nhỏ trên da, tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng. Nếu cơ sở phun xăm không tuân thủ tiêu chuẩn vô trùng, dụng cụ chưa được khử trùng hoặc môi trường không sạch, nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường huyết như HIV hay viêm gan B sẽ tăng lên đáng kể.
Phụ nữ mang thai lại đặc biệt dễ bị nhiễm trùng hơn vì hệ miễn dịch của mẹ thay đổi để bảo vệ thai nhi, điều này có nghĩa khả năng chống lại vi khuẩn lại yếu đi. Một lần nhiễm trùng huyết trong thai kỳ không chỉ nguy hiểm cho mẹ mà còn có thể gây hại trực tiếp tới thai nhi, thậm chí gây sảy thai hoặc sinh non.
Hiệp hội Mang Thai Mỹ (American Pregnancy Association) khuyến nghị kiểm tra kỹ cơ sở xăm trước quyết định, nếu bạn nhìn thấy dụng cụ không được bảo quản sạch sẽ, nên tránh không làm.
Ảnh hưởng của thuốc tê và thuốc kháng sinh
Trong quá trình phun xăm, bác sĩ thẩm mỹ sử dụng thuốc tê (local anesthetic) để làm tê vùng cần phun. Mặc dù thuốc tê chỉ hoạt động tại chỗ, một phần của nó có thể qua máu và ảnh hưởng tới hệ thần kinh của thai nhi. Ngoài ra, sau khi phun xăm xong, bạn cần bôi thuốc kháng sinh để tránh nhiễm trùng.
Ở đây nằm vấn đề lớn: một trong những thuốc kháng sinh thường được sử dụng sau phun xăm là Tetracycline. Tetracycline là chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai. Tại sao? Vì thuốc này ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển xương và răng của thai nhi. Nếu sử dụng trong thai kỳ, nó có thể gây đổi màu răng vĩnh viễn (từ vàng, xám đến nâu) và thậm chí ảnh hưởng cấu trúc xương của bé.
Sự phát triển của răng và xương trong thai nhi bắt đầu từ những tuần đầu của thai kỳ, vì vậy nguy hiểm này tồn tại dù bạn phun xăm ở bất kỳ thời điểm nào trong quá trình mang thai.
Căng thẳng và đau có thể ảnh hưởng thai nhi
Quá trình phun xăm không phải hoàn toàn không đau, đặc biệt với những nơi nhạy cảm như môi hoặc các vùng gần mắt. Cảm giác chích, đôi khi kèm theo chảy máu nhẹ, có thể gây căng thẳng cho mẹ. Trong thai kỳ, căng thẳng có thể kích thích tiết hormone cortisol và adrenaline, những hormone này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là trong ba tháng đầu khi thai nhi rất nhạy cảm với những thay đổi hormone của mẹ.
Làm thế nào mô mặt thay đổi trong thai kỳ ảnh hưởng kết quả phun xăm?
Ngay cả khi phun xăm hoàn toàn “an toàn” (điều không thực tế), còn một vấn đề khác: kết quả của phun xăm có thể hoàn toàn khác sau khi bạn sinh con.
Một hiện tượng phổ biến trong thai kỳ là các mô mặt có thể phù nề, sưng lên do cơ thể giữ nước và tăng lưu thông máu. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng tới ngoại hình, nó còn ảnh hưởng trực tiếp tới hình dáng của phun xăm. Nếu bạn phun xăm lông mày hoặc môi khi các mô đang phù, hình dáng được phun sẽ được tính toán dựa trên kích thước “sưng” của mô. Sau khi sinh con và phù nề biến mất, hình dáng lông mày hoặc môi có thể không còn cân đối như ban đầu.
Đây là lý do tại sao nhiều nhà thẩm mỹ khuyên nên chờ cho tới khi thai kỳ kết thúc, khi mô mặt đã trở lại kích thước bình thường, mới phun xăm.
Khuyến cáo: nên chờ bao lâu để phun xăm an toàn?
Nếu bạn thực sự muốn phun xăm nhưng hiện đang mang thai, câu hỏi tất yếu là: bao lâu sau khi sinh mới an toàn để phun?
Nên đợi 6 tháng sau khi sinh để phun xăm
Các chuyên gia sản khoa khuyến cáo phụ nữ nên chờ ít nhất 6 tháng sau khi sinh để phun xăm. Thời gian này cho phép mô mặt trở lại kích thước bình thường (phù nề biến mất hoàn toàn), cơ thể phục hồi từ sinh con, và nếu bạn đang cho con bú, các thuốc dùng trong quá trình phun xăm sẽ ít ảnh hưởng hơn.
Thực ra, nếu bạn đang cho con bú, nên chờ tới khi chuẩn bị ngừng cho bú mới phun xăm, để tránh bất kỳ chất từ mực hay thuốc kháng sinh nào lọt vào sữa mẹ. Thực tế, nhiều bác sĩ còn khuyên nên chờ tới sau khi chuẩn bị ngừng cho bú hoặc đã ngừng hoàn toàn.
Nếu đã phun xăm khi mang thai, cần khám sơ sinh chuyên biệt
Nếu bạn đã phun xăm trong khi mang thai mà không biết, hoặc bất cứ lý do gì đã quyết định làm, điều quan trọng nhất là thông báo cho bác sĩ sản khoa của bạn. Bác sĩ cần biết:
- Khi nào bạn phun xăm (trong thai kỳ tuần bao nhiêu?)
- Chèn pin/chất gì vào da (loại mực, màu sắc)
- Sau phun xăm đã bôi thuốc gì (đặc biệt là có phải Tetracycline không?)
Bác sĩ sẽ tạo lịch khám theo dõi thai nhi kỹ hơn, kiểm tra phát triển xương và răng trong các lần siêu âm, và theo dõi sát sao trong suốt thai kỳ. Mặc dù rủi ro không nhất thiết xảy ra, việc có kế hoạch follow-up chi tiết sẽ giúp phát hiện sớm bất kỳ vấn đề nào nếu có.
Không nên hoảng sợ, nhiều phụ nữ phun xăm trong thai kỳ mà bé vẫn sinh ra hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, biện pháp phòng ngừa và theo dõi sát là cách an toàn nhất để đảm bảo an toàn.
Bình luận